Grad Leskovac je jedini grad u Srbiji koji se može pohvaliti da će tokom ove 2023.godine imati četri prehrambena brenda, odnosno visokokvalitetne hrane sa geografskim poreklom. Do danas su to bili: „Leskovačko roštilj meso“,“Leskovački roštilj“,“Leskovačka domaća sprža“ a početkom sledeće 2024.godine biće i„Domaća leskovačka ljutenica“proizvod od paprike…
Medijskoj javnosti malo je poznato da je „Domaća leskovačka sprža“ stari izum porodice Perse Zdravković iz leskovačkog sela Gornja Jajina.
„Stari recept u pripremi prave sprže zapamtila sam od svoje bake, kojoj je njena majka svojevremno prenela znanje u pripremi i ukuvavanju mesnate slanine u spržu…
Mi danas imamo porodićnu proizvodnju i za naše proizvode vlada veliko interesovanje medju domaćim i ino-kupcima…“, priča nam Persida koje njeni Jajinčani od milošće zovu majka Persa,a koju smo zatekli uz kazan na prvom Leskovačkom festivalu sprže i gurmanluka,u organizaciji tamošnje Turističke organiuzacije – TOL LESKOVAC.
„LESKOVAČKA DOMAĆA SPRŽA“ JE ZAŠTIĆENA ROBNA MARKA SA GEOGRAFSKIM POREKLOM počev od 6.juna 2018.godine,upisana u registar pod brojem 77/2018. kao visoko kvalitetni orginalni proizvod na bazi svinjskog mesa i masti.Pakuje se u orginalnim kačicama od po jednog kilograma a maloprodajna cena istih se kreće oko 10 evra po komadu.
Poseban doprinos u upisu Leskovačke sprže u odgovarajući registar dao je stručni tim iz Regionalnog zadružnog saveza odnosno Regionalne privredbne komore za Jablanički i Pčinjski upravni okrug.
Leskovačka sprža je proizvod od mesnate slanine koja se pravi po posebnoj recepturi dužim ukuvavanjem u odgovarajućim kazanima i kao proizvod uglavnom je vezana za leskovačko Pomoravlje. Pre prvog Velikog rata,prema raspoložiovim istorijskim podacima,ona je bila glavni delikates na srpskom kraljevsom dvoru ali i kod dinastija u susedstu…
Tako je pordoica Zdravković iz leskovačkog povrtrskog sela Gornja Jajina preuzela primat u pravljenju sprže,a koji je sa velikim uspehom na manifestaciji „Dani leskovačke sprže i gurmanluka“ prezentirala Majka Persa Zdravković.
Njen sin profesor dr Ivica Zdravković je danas ugledni provesor gastronomije na leskovačkoj Visokoj polsovnoj školi.
„U proizvodnji naše domaće sprže pored majka Perse uključena je cela naša porodica,a pomažu nam i komšije i bliža rodbina. U zimskim uslovima to je velika kampanja koja zahteva brz i kvalietatn postupak u pripremi ovog delikatesa…“ rekao nam je ovom prilikom profesor Zdravković.
Da „Mama Persa kuva za desetku“ pored nas bili su istog mišljenja i brojni gurmani,pridošli iz više gradova juga Srbije, koji su neprestano opsedali Persin štand na platou leskovačkog TOL-a.
Tomislav Stevanović
