Nevladina organizacija Praxis počela je sprovođenje aktivnosti mapiranja lica u riziku od apatridije u Srbiji u okviru projekta „Pravna pomoć licima u riziku od apatridije u Srbiji“, finansiranom od strane Visokog komesarijata Ujedinjenih nacija za izbeglice (UNHCR-a). Aktivnosti su, istovremeno, deo globalne kampanje UNHCR-a „Ja pripadam“ koja za cilj ima iskorenjivanje apatridije u svetu do kraja 2024. godine identifikacijom i zaštitom lica bez državljanstva, rešavanjem postojećih situacija apatridije i sprečavanjem pojave novih slučajeva.
U svetu danas milioni ljudi nemaju državljanstvo i smatraju se apatridima. U Srbiji se sa problemom neposedovanja ličnih dokumenata uglavnom susreću pripadnici romske nacionalne manjine. Poslednje istraživanje UNHCR-a „Lica u riziku od apatridije, pregled trenutne situacije i načini za prevazilaženje problema” sprovedeno je u oktobru 2020. godine. Uzorak je obuhvatao 1.807 domaćinstava, odnosno ukupno 9.218 lica. Istraživanje je pokazalo da u neformalnim naseljima živi 253 lica koja nisu upisana u matične knjige rođenih; 275 lica koja nemaju državljanstvo Srbije; 1.032 lica koja nemaju ličnu kartu; i 2.072 lica koja nemaju prijavljeno prebivalište ili boravište.
U saradnji sa romskim aktivistima Praxis će sprovoditi aktivnost mapiranja lica u riziku od apatridije u više od 30 opština/gradova u Srbiji do novembra 2023. godine. Mapiranje se ciljano sprovodi u opštinama Bujanovac, Bor, Bojnik, Novi Pazar, Sjenica, Kragujevac, Niš, Subotica, Novi Sad, Zemun, Novi Beograd, Surčin, Čukarica, Palilula, Zvezdara, Obrenovac, Pančevo, Smederevo, Kostolac, Vranje, Aleksinac, Prokuplje, Žitorađa, Zrenjanin, Voždovac, Čačak, Kuršumlija, Leskovac, Mladenovac, Negotin, Rača, Topola, Tutin. Mapiranjem će biti obuhvaćeno najmanje 110 romskih naselja.
Cilj mapiranja je da se kroz intenzivne terenske aktivnosti i posete naseljima identifikuju lica u riziku od apatridije – svi oni koji nisu upisani u matične knjige rođenih, nemaju državljanstvo, prijavljeno prebivalište ili ne poseduju ličnu kartu – kako bi se stekao uvid u obim ovog problema i kako bi im se, u narednom periodu, pružila adekvatna besplatna pravna pomoć u relevantnim postupcima pred organima Republike Srbije.
Republika Srbija postigla je značajne uspehe na ovom polju u prethodnoj deceniji, pre svega zahvaljujući koordinisanom radu i zajedničkim naporima Vlade Republike Srbije, UNHCR-a i organizacija civilnog društva, među kojima je i Praxis. Potrebni su dodatni napori kako bi se apatridija iskorenila u skladu sa ciljevima kampanje #JaPripadam (#IBelong).
Ukoliko Vi ili Vaša deca nemate državljanstvo i lična dokumenta, ili znate nekoga ko ih nema, možete nam se obratiti za besplatnu pravnu pomoć na mejl bgoffice@praxis.org.rs, kvoffice@praxis.org.rs ili na sledeće brojeve telefona:
☎️ Beograd: +381 63 111 7019, +381 63 111 7029
☎️ Kraljevo: +381 36 319 710, +381 63 111 7024
