Građani iz socijalno ugroženih kategorija stanovništva i zaposleni u javnom sektoru svakodnevno su i u kontinuitetu izloženi pritiscima da osiguraju ili pruže podršku političkoj stranci – pokazuju rezultati posmatranja prvog dela izborne kampanje Posmatračke misije Crte. Nalazi govore i da je praksa protivzakonitog uticaja na volju birača prisutna i van predizbornog perioda, ali je izraženija tokom kampanje.
Pritisci se manifestuju kao kazna i kao nagrada za građane od kojih se očekuje da usklade ponašanje sa zahtevima političkog okruženja. Svi zabeleženi slučajevi pritisaka isključivo se dovode u vezu sa stranakama na vlasti, a velika većina njih i s institucijama državnog sistema.
Posmatračka misija Crte je ustanovila da su od svih manjinskih kategorija stanovništva, građani romske nacionalnosti najizloženiji izbornom nasilju, zbog čega s pažnjom prati dešavanja u romskoj zajednici u vezi s predstojećim izborima. Nalazi sa terena ukazuju da na pripadnike romske zajednice političke pritiske vrše i institucije i okruženje. Zabeleženi su navodi o zloupotrebi ličnih podataka Roma u korist političkih stranaka, ali i slučajevi primoravanja i zastrašivanja stanovnika romskih naselja kako bi “prodali” glas. Pripadnici te manjinske grupe često su suočeni s ucenama i pretnjama gubitkom posla ili socijalne pomoći ukoliko ne glasaju za određenu političku stranku ili kandidata.
Na osnovu prikupljenih podataka može se zaključiti da postoje određene pravilnosti u praksi pritisaka na birače, kao i u drugim pokušajima da se na građane utiče koruptivnim metodama. Svaka deseta terenska aktivnost političkih stranaka tokom prve tri nedelje kampanje imala je obeležja klijentelizma, odnosno kupovine glasova.
Posmatračka misija Crte poziva nadležne institucije da reaguju i da ispitaju navode o pritiscima na birače i drugim slučajevima izborne korupcije, te da sankcionišu i spreče institucionalne zloupotrebe i ugrožavanja ljudskih prava.
